Edirne’de Gezilecek Yerler

May 29

Edirne’de Gezilecek Yerler

Haftaarası küçük bir kaçamak yapıp gezebileceğim bir tatil vardı. Günübirlik gidip gezilebilecek neresi var diye düşünürken Kültür, tarih ve turizm şehri Edirne’ye gitme fikri doğdu. Edirne’de gezilecek yerler, Edirne’de ne yenir? bunları öğrendim. Edirne tarih ve mimari bakımından oldukça önemli yapılara ev sahipliği yapıyor. Bunun en önemli nedeni Osmanlı zamanında İstanbul fethedilip başkent olana kadar Osmanlı’ya Bursa’dan sonra ikinci başkentlik yapmış. Yani İstanbul’un fethinden önce hanedan ve ailesi Edirne’de ki sarayda yaşıyormuş. Edirne’de Osmanlı zamanından kalma 22 tek kubbeli 3 tane büyük cami vardır. Edirne’nin diğer bir önemi ise Edirne iki Avrupa ülkesine sınır olması bakımından da önemli bir şehrimiz. Ayrıca göç almadığı içinde kalabalık olmayan bir şehir. Edirne Arda nehri, Meriç nehri ve Tunca nehri üzerine kurulmuştur. Bu nedenle özellikle kış mevsiminde fazla yağış olduğunda bu nehirler taşmakta ve Edirne nerede ise sular altında kalabilmektedir.

Sabah saat 8’de yola çıkarak  TEM otobanından Mahmutbey gişelerinden çıkıp, Avcılar-K. Çekmece, Hadımköy, Çatalca-B. Çekmece, Kumburgaz, Selimpaşa, Silivri, Kınalı-Tekirdağ, Çorlu-Çerkezköy, Saray, Lüleburgaz, Babaeski-Kırklareli, Havza-Çanakkale, Edirne-Doğu tabelalarını geçip Edirne çıkışından çıktık.  Yol üzerinde bir dinlenme tesisinde durup kahvaltımızı yapmayı ihmal etmedik. Saat 11 civarı Edirne’de idik.

İlk durağımız Edirne’nin girişinde bulunan Şükrü Paşa Anıtı ve Balkan Savaşı Müzesi oldu. Şükrü Paşa Balkan savaşları sırasında Edirne savunma görevi ile Edirne’ye gönderilen bir komutandı. Şehrin en yüksek tepesine Kıyık tabyası yapılmıştı.  Şehrin düşman tarafından kuşatılması halinde savunması görevi verilmişti. İstanbul’dan destek gönderileceği ve bu zamana kadar gerekli savunmayı yapması istendi. Fakat İstanbul’dan destek gelememiş buna rağmen Edirne’yi 5 ay 5 gün savunmayı başarmış. Fakat sonunda teslim olmak zorunda kalarak Soyfa’da itibarlı bir esaret dönemi geçirmiş. Kendisi Edirne’yi savunurken vasiyet olarak öldüğü taktirde buraya gömülmeyi istemiş. İlk önce İstanbul Merkez Efendiye gömülmüş faka naaşı daha sonra  Edirne’ye taşınmış ve bir anıt mezar yapılmış. Hemen anıt mezarın bulunduğu yerde kendisinin birde heykeli bulunmaktadır. Şükrü Paşa Anıt Mezarı Edirne’nin en yüksek tepesinde bulunmakta. Buradan tüm Edirne’yi kuşbakışı görmeniz mümkün. Edirne’ye doğru baktığınızda en son noktada Yunanistan sınırı, sağ tarafta ise Bulgaristan sınırı bulunuyor.

edirne'de gezilecek yerler

Şükrü Paşa anıtının bulunduğu tepede Balkan savaşı sırasında kullanılan tabyalar varmış ve burası Balkan Savaş Müzesine dönüştürülmüş. Bu tabyaların içine girerek burada yaşananları duvarlardaki resim ve yazılardan anlayabiliyorsunuz. Burayı gezip gördükten sonra yeniden yola çıkıyoruz ve Sarayiçi‘ne doğru ilerliyoruz. Yol boyunca Osmanlı zamanından kalma birçok cami karşımıza çıkıyor.

balkan savaş müzesi

Balkan savaş müzesi

edirne'de gezilecek yerler balkan savaş müzesi

Balkan Savaş Müzesi

Sarayiçi, Tunca nehrinin iki kolu arasında yer almakta. Sarayiçi, Edirne‘nin Osmanlı zamanında ikinci başkent olarak kullanıldığını belirtmiştim; İşte burada o zamanlar hanedan ailesinin yaşadığı sarayın bulunduğu bölge. 1870’li yıllarda sarayın mahzenleri cephane depolamada kullanılmaya başlanmış; Osmanlı-Rus Savaşı  sırasında, Ruslar’ın Edirne‘ye yaklaşması üzerine, Vali Cemil Paşa ve Müşir Ahmet Eyüp Paşa’nın emriyle saray havaya uçurulmuştur. Saraydan günümüze kalan son parçalar ise; Saray mutfakları, sarayın saadet bahçesi, Fatih Sultan Mehmet tarafından yaptırılan ve Cem Sultan’ın doğduğu yer olan Cihannüma (Has Oda) Kasrıdır.

Sarayiçinde bulunan diğer önemli bir eser ise Tunca nehri kıyısında bulunan Edirne’nin görülecek en önemli yerlerinden II.Beyazid Külliyesi, külliye içinde Darüşşifa yani hastane vardır.

beyazid kulliyesi edirne

II. Beyazid Külliyesi

Önceleri her türlü hastalık tedavi edilirken; sonraları sadece ruh ve sinir hastalarının tedavisinde kullanılmış. Bu hastanenin en önemli özelliği akıl hastalarını o zamanlarda müzik, su sesi gibi sesler ve güzel kokular ile tedavi etmeleridir. O devirde Avrupa’da bu tür hastalar içine şeytan girdi diye yakılıp öldürülürken bu hastanede tedavi ediliyormuş. Hastanenin yanında birde tıp medresesi bulunuyormuş. Günümüzde ise bu yapılar Sağlık Müzesine dönüştürülmüş.Türk tıp biliminin gelişimini müzede detaylıca inceleyebilirsiniz. II.Beyazıd Külliyesindeki Sağlık Müzesi’nde eski tıp aletleri ile tıp eserleri bulunmaktadır. Bizim Edirne’yi ziyaret ettiğimiz  13 Mayıs günü ise Trakya Üniversitesi Tıp fakültesine bağlı olarak II.Beyazid Külliyesi içindeki darüşşifa açılışı vardı.

Beyazit kulliyesi daruşşifa

II. Beyazit Kulliyesi ve Daruşşifa

Tunca nehri üzerinde bulunan Fatih  köprüsünden karşıya geçtiğinizde sizi Adalet Kasrı karşılıyor. Edirne Sarayına  ek olarak Kanuni Sultan Süleyman tarafından Mimar Sinan‘a yaptırtılmış. Selçuklu Mimari tarzında ve taştan inşa edilmiş.

edirne'de gezilecek yerler adalet kasrı

Adalet Kasrı

Kanuni’nin kanunlarını burada yazdığı söyleniyor. Bu kasır, Bakanlar Kurulu (Divan-ı Hümayun) ve Yargıtay olarak kullanılıyormuş. Adalet Kasrının önünde iki taş vardır. Bunlardan sağdaki, seng-i arz, halkın dilekçelerini değerlendirilmek için üzerine bıraktığı taştı. Soldaki, seng-i ibrette ise ölüm cezasına çarptırılanların kelleleri sergilenirmiş.

edirne'de gezilecek yerler adalet kasrı

adalet Kasrı önündeki iki taş

Sarayiçi’nin diğer önemli ve Edirne’nin görülmesi gereken yerlerinden biri ise  Kırkpınar Yağlı Güreşlerinin yapıldığı Kırkpınar Er Meydanı. Adalet Kasrının önüne geldiğinizde hatta Tunca nehri üzerinde köprüden geçerken Kırkpınar Er Meydanını göreceksiniz. Her yıl Haziran ayının son haftasında düzenlenen  yağlı güreşler yaklaşık 650 yıldır devam ediyormuş.

Kırıkpınar yağlı güreşleri er meydanı

Kırıkpınar yağlı güreşleri er meydanı

Önünde ise başpehlivanların heykelleri bulunmakta. Bir içeriyi gezmeye girdiğimizde içerisi kış ayında yaşanan nehir taşmalarından dolayı kötü durumda idi, çimler mahvolmuş yenileme çalışmaları yapılıyormuş. Giriş kapısında nerede ise 2-3 metrelik bölümün sular altında kaldığını duvarlardaki çamur izlerinden anlamak mümkün.

Kırıkpınar yağlı güreşleri er meydanı

Kırıkpınar yağlı güreşleri baş pehlivanların heykelleri

Sarayiçi’nde gezdiğimiz bir diğer yer ise  Balkan Savaşı Şehitliği oldu.  Balkan Savaşı sırasında işgale karşılık verilen 300 bin şehit ve Edirne işgal edildiğinde buradaki 20 bin kişinin aç susuz bırakılarak öldürülmesi anısına yaptırılan  şehitlik ve içerisinde bir anıt yapılmış. Şehitlikte yatanların isimleri, yaşları ve nereden geldikleri yazmakta yaşlara baktığınızda henüz hayatının baharında çocuk denilebilecek yaşta olduklarını görüyorsunuz.

edirne balkan savaşı şehitliği anıtı

Edirne Balkan savaşı şehitliği anıtı

Edirne’de gezilecek yerler içinde en önemlisi Mimar Sinan’ın “ustalık eserim” dediği Selimiye Camii olmalı. Şehirde dolaşırken birçok yerden caminin minare ve kubbesini görebiliyorsunuz cami yapımı için bu yeri seçmesi de aslında Mimar Sinan’ın şehircilik konusunda da bir usta olduğunu gösteriyor.

Edirne Selimiye Camii ve Mimar Sinan

Edirne Selimiye Camii ve Mimar Sinan

Edirne’nin Merkezinde bulunan eser, Osmanlı döneminin simgeleri arasında yer aldığı gibi, hem Osmanlı-Türk mimarisi hemde dünya mimarisinin önemli başyapıtları arasındadır. İsminden de anlaşılacağı gibi Kanuni Sultan Süleyman’ın oğlu II. Selim tarafından yaptırılmış yapımı 6 yıl sürmüştür.  Edirne Selimiye Camii ve Külliyesini, UNESCO Dünya Miras Komitesi 2011 yılında  1. ve 4. kriterler kapsamında kültürel varlık olarak Dünya Miras Listesi’ne dahil etmiştir.

Edirne Selimiye Camii

Edirne Selimiye Camii

Selimiye Camii 2475 metrekarelik bir alanı kaplamakta, iç bölümü kesme taşlar ile yapılmış, 31,30 metre çapındaki kubbesi ile en büyük kubbeye sahip camidir. Üçer şerefeli dört minaresi vardır. Mimari özelliklerinde olduğu kadar, taş, mermer, çini, ahşap ve sedef gibi süsleme özellikleriyle de son derece önemlidir. Bu minarelerin her yerden bakıldığına 2 tane olarak göründüğü söylense de bu tam olarak doğru değil ama öyle noktalardan baktığınızda gerçekten minareleri iki tane olarak görebiliyorsunuz.

Edirne Selimiye Camii

Edirne Selimiye Camii içi

Edirne Selimiye Camii

Edirne Selimiye Camii

Mimar Sinan, Selimiye camini yaparken  birçok inceliği yapı içinde kullanmış. Caminin tek kubbeli olması Allah’ın bir olduğunu  simgelemekte. Cami pencerelerinin 5 kademeli oluşu İslam’ın 5 şartını simgeler. Bir de vaaz kürsülerinin 4 tane oluşu da İslam’da yer alan 4 mezhep olduğunu işaret eder. İki minarede çıkış için toplam altı yol olması imanın 6 şartını vurgular.

Edirne Selimiye Camii

Edirne Selimiye Camii

1913 yılında ki Bulgar işgali sırasında camiye isabet eden bir top caminin kubbeciklerinden birinde bir iz bırakmıştır.

Arasta çarşısı Selimiye’yi ziyarete gelen III.Murat cami terasının altında camiye gelir amaçlı olarak yaptırılmıştır. Çarşıda 73 kemeri ve 4 kapısı ile beraber 124 dükkan vardır vardır. Genellikle turistik ve hediyelik eşya satan dükkanlar yer almakta ve Edirne’ye gelen herkesin uğrak yeridir.
Edirne‘de büyük 3 camii var demiştik. En büyük ve en önemlisi şehrin simgesi Selimiye Camii ve diğerleri Eski Camii ve Yeni camii.
eski cami edirne

Eski Camii

Eski camii Edirne’de Osmanlıdan günümüze kalan en eski eserlerdendir. Çok kubbeli camilerden olup 9 tane kubbesi vardır. Caminin beyaza boyanmış duvarları ve payeleri üzerinde 18. ve 20. yüzyıllarda yazılmış çeşitli yazılar vardır. Bunların bazıları I. Mahmud zamanında, bazısı da 1863 yılındaki onarımda ilave edilmiş.
edirne'de gezilecek yerler eski cami

Eski Camii

edirne eski cami

Eski Cami’nin diğer bir özelliği ise  Mihrabın sağında bulunan Kabe’den getirildiği rivayet edilen Kabe Taşıdır. Bu taşın önünde iki rekat namaz kılanların dualarının kabul olduğuna inanılmaktadır. Eski Cami Edirne‘de duaların kabul edildiği dört yerden biri olarak bilinir. Ayrıca Osmanlı Padişahlarından II. Ahmet ve II. Mustafa’ için  “Kılıç Kuşanma” törenleri Eski camide yapılmıştır.
Yeni Camii (Üç şerefeli Camii) daha önceki camilerden farklı olarak büyük bir şadırvan avlusuna sahip.
edirne yeni cami

Yeni Camii (Üç Şerefeli Camii)

İlk defa Osmanlı mimarisinde avlu bu camide kullanılmış. Orta kubbesi büyük ve yüksek, dört minaresi ise avlunun dört köşesindedir. Caminin tüm minarelerindeki şerefe sayıları farklıdır. En yüksek minare üç şerefelidir ve her bir şerefeye ayrı merdivenle çıkılıyormuş. Yeni Camii (Üç şerefeli Camii), Osmanlı mimarisinde yeni bir çığır açmış ve birçok ilklerinde sahibidir. Yeni Camii (Üç şerefeli Camii) çok kubbeli dönemden tek kubbeli döneme geçişin ilk denemesidir. Cami’ye girer girmez ana kubbenin altına gelinir ve bu Üç Şerefeli’ye ait bir özellliktir. Üç şerefelinin diğer bir özelliği camisi ile birlikte ilk defa kesme taş kullanılarak yapılan minaredir.
üç şerefeli cami edirne

Edirne yeni cami içi

Yeni cami’de 4 minare var ve bunların hepsi farklı zamanlarda yaptırılıyor. Caminin ilk ve asıl minaresi Üç Şerefeli’dir. Dört minarenin hepsinde farklı motif üslupları kullanılmış. Minarelerde baklavalı, çubuklu, burma ve şişhane motif üslupları kullanılmıştır.
Edirne’de ne yenir. Tabiki Edirne’de ciğer yenir. Biz gurme bir arkadaşımın tavsiyesi ile Aydın Tava Ciğer  de ciğerimizi yedik. Yer hemen bulamadık sıra bekledik fakat beklemeye değecek kadar güzel ciğer yedik. Tabi ciğer yanında getirilen kırmızı acı biber çok acı olmasına rağmen kendini yediriyor.
edirne tava ciğeri

Edirne Tava Ciğeri

Edirne’den ne alabilirsiniz. Hediyelik eşya dükkanlarında sabunlar, küçük süs süpürgeler ve magnetler dikkatinizi çekecek. Ayrıca badem ezmesi ve kavala kurabiyesinide almadan dönmeyin. Bunları almak için ise Arasta Çarşısının öndeki dış dükkanlarını olduğu sırada Keçecizade ve Arslanzade  markaları var bunlar en meşhuru imiş burada tadına bakma şansınızda var tadarak beğendiğinizden alabilirsiniz.
Edirne gezimiz bu kadardı maalesef Meriç kıyılarına ve Meriç Köprüsüne gidemedik.  Edirne’de gezilecek yerler çok fazla fakat zaman kısıtlı olunca ve her yeri tam olarak görmek isteyince biz de daha ki sefer gittiğimizde sadece buraları dolaşmak için yeni bir program hazırlamaya karar verdik.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir